Tijdlijn

De geschiedenis van kunst en cultuur bij BPD gaat terug tot de oprichting in 1946. In de tijdlijn hieronder lees je hoe er sindsdien op verschillende momenten invulling is gegeven aan kunst en cultuur bij BPD.
Image
Eerste woning opgeleverd door Bouwspaarkas Drentsche Gemeenten. Archief Bouwfonds (fotograaf onbekend)
1946-1960

1946

BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling wordt in 1946 opgericht als Bouwspaarkas Drentsche Gemeenten op initiatief van Jacob Wiersema. In tijden van een groot tekort aan betaalbare woningen krijgen mensen met een kleine beurs hierdoor de mogelijkheid om een eigen huis te kopen.

 

1950-1960

Directeur Jacob Wiersema is een kunstliefhebber en geeft kunst een prominente plaats binnen de organisatie. Zo wordt het hoofdkantoor ingericht met prenten van de bekende kunstenaar en drukker Hendrik Werkman en worden er exposities georganiseerd.

Al vanaf de jaren ’50 vindt het Bouwfonds kunst in de wijk van belang. Bij het gereedkomen van woningbouwprojecten worden sculpturen geschonken. Het kunstwerk Olga met kat (1956) van de schrijver en kunstenaar Jan Wolkers, wordt geschonken in 1960 ter gelegenheid van het gereedkomen van de 10.000ste woning in de stad Groningen.

Image
Jan Wolkers, Olga met kat, 1956. Foto Dettie Veltman/Kunstpunt Groningen
Image
Kunstwerken van Armando en André Volten in voormalige hoofdkantoor BPD te Hoevelaken in 1976. Foto: archief Bouwfonds (fotograaf onbekend)
1970

1976

Oprichting van de Bouwfonds Kunstcollectie. Eind jaren ’60 verhuist het Bouwfonds van Assen naar Hoevelaken. Het nieuwe kantoor wordt in 1976 uitgebreid en ingericht door Bureau Premsela Vonk. De beroemde vormgever en kunstliefhebber Benno Premsela adviseert om structureel kunst aan te kopen.

 

1978

Al kort na de oprichting van de Bouwfonds Kunstcollectie verstrekt het Bouwfonds opdrachten aan kunstenaars. De eerste opdracht is aan Loes van der Horst. Zij maakt Velum met vliegers voor de centrale hal van het hoofdkantoor in Hoevelaken.

 

1976-1980

De eerste stappen op verzamelgebied worden gezet. De commissie kunstaankopen krijgt volledige vrijheid van de directie, met als opdracht ‘actuele kunst’ aan te kopen.

Image
Loes van der Horst, Velum, 1978. Bouwfonds archief (fotograaf onbekend)
Image
Onthulling Spiegel van de Hemel (1986) van André Volten bij het voormalige hoofdkantoor BPD te Hoevelaken. Archief Bouwfonds (fotograaf onbekend)
1980

1980-1990

Er worden kleine exposities georganiseerd in de hal van het hoofdkantoor in Hoevelaken.

 

1986

Kunstenaar André Volten krijgt opdracht voor de sculptuur Spiegel van de Hemel ter ere van het 40-jarig bestaan van het Bouwfonds. In 2019 verhuist de sculptuur met BPD naar Amsterdam om naast het Burgerweeshuis van Aldo van Eyck een plek te krijgen.

 

1988

Bouwfonds Cultuurfonds (nu BPD Cultuurfonds) wordt opgericht op initiatief van het Bouwfonds en haar toenmalige aandeelhouders, de Nederlandse gemeenten met als doel een bijdrage te leveren aan de kwaliteit en beleving van de (semi-)openbare ruimte in Nederland. Vanuit dit fonds worden kunst- en cultuurprojecten in Nederland ondersteund.

In hetzelfde jaar vindt de tentoonstelling De Kunstcollectie van het Bouwfonds in het Stedelijk Museum Amsterdam plaats. Wim Beeren, de toenmalige directeur van het Stedelijk Museum, maakt een selectie voor de tentoonstelling.

Image
Tentoonstelling in centrale hal voormalig hoofdkantoor Bouwfonds in Hoevelaken. Bouwfonds archief (fotograaf onbekend)
Image
Onthulling tweeluik Marlene Dumas tijdens tentoonstelling Bouwfonds Kunstcollectie 1996
1990

1990

Kunstwerken uit de Bouwfonds Kunstcollectie worden niet alleen in het hoofdkantoor in Hoevelaken, maar ook in de regiokantoren van het bedrijf getoond.

 

1996

Het twintigjarig bestaan van de Bouwfonds Kunstcollectie is aanleiding voor een tweede grote overzichtstentoonstelling. Ditmaal in het Museum Boijmans Van Beuningen. Tijdens de opening worden portretten van toenmalig Koningin Beatrix en Prins Claus van Marlene Dumas onthuld, die zij in opdracht voor de collectie heeft gemaakt.

Image
Centrale hal in het voormalige hoofdkantoor van Bouwfonds in Hoevelaken. Archief Bouwfonds (fotograaf onbekend)
Image
Marijke van Warmerdam, Wink, 2001. Foto Theo Baart
2000

2001-2002

Opdrachten aan Matthieu Ficheroux en Marijke van Warmerdam. Van Warmerdam maakt het videowerk Wink voor de lift van het hoofdkantoor.

 

2005/2009

Bouwfonds Kunstcollectie is nauw betrokken bij de oprichting van de Vereniging Bedrijfscollecties Nederland (VBCN) in 2005 en wordt in 2009 lid van de International Association of Corporate Collections of Contemporary Art (IACCCA).

 

2005-2006

In deze periode worden er meerdere tentoonstellingen georganiseerd in verschillende musea. In 2005 de tentoonstelling Hout & Steen, hedendaagse grafiek uit de collectie van de Bouwfonds Kunststichting in Museum Escher in het Paleis. Met de tentoonstelling Room with a view wordt in 2006 het dertig-jarig bestaan van de collectie en het zestigjarig bestaan van Bouwfonds gevierd. In het Gemeentemuseum Den Haag, nu Kunstmuseum Den Haag, wordt de opbouw van de collectie getoond.

 

2009

De tentoonstelling Wahlverwantschaft vindt in Museum Belvédère in Heerenveen plaats. In samenwerking met directeur Han Steenbruggen wordt een selectie gemaakt uit de Bouwfonds Kunstcollectie en de verzameling van het museum, die in dialoog met elkaar worden getoond. Kunsthistorica Eva Rovers schrijft een essay over de relatie tussen bedrijfscollecties en musea voor de bijbehorende publicatie.

Image
Foto: Adriaan van Dam
2010

De afdeling Kunst & Cultuur van BPD houdt zich, naast het beheer van de Bouwfonds Kunstcollectie, in toenemende mate bezig met advies op het gebied van kunst en cultuur in de openbare ruimte. Naast het realiseren van nieuwe kunstwerken is zij regelmatig betrokken bij het herplaatsen van bestaande kunstwerken of het ontwikkelen van een tijdelijk cultureel programma voor een gebied.

De verzamelcriteria worden aangescherpt om de collectie nadrukkelijker met het bedrijf en haar medewerkers te verbinden. Uitgangspunt is het verzamelen van hedendaagse (inter-)nationale kunst waarin ruimte een rol speelt. Dit betreft werk van kunstenaars die architectuur, stedelijke en openbare ruimte in hun werk gebruiken, maar ook werk van kunstenaars die zich bezighouden met de manier waarop hun werk zich verhoudt tot de ruimte.

 

2012

BPD richt de Vriendenclub Kunst & Cultuur op. Hiermee worden, net als in het verleden, culturele activiteiten georganiseerd voor medewerkers zoals lezingen, bezoeken aan tentoonstellingen en rondleidingen in musea. Eén van de eerste activiteiten van de Vriendenclub is een bezoek aan de tentoonstelling Habita(n)t, een gezamenlijke tentoonstelling van BPD Kunstcollectie en de Rabo Kunstcollectie die te zien is in de (voormalige) Rabo Kunstzone in het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht.

 

2017

Bouwfonds Kunstcollectie wordt BPD Kunstcollectie en sluit zo aan bij de naamsverandering van het bedrijf.

 

2018

Het hoofdkantoor en regiokantoor Noord-West van BPD verhuizen naar het rijksmonumentale Burgerweeshuis van Aldo van Eyck in Amsterdam. In het gebouw is een speciale rol weggelegd voor kunst en cultuur. Het belang dat BPD hecht aan kunst en cultuur sluit aan bij de belangstelling van Van Eyck voor de integratie van kunst en architectuur.

Vanaf dit moment wordt er in het Burgerweeshuis twee keer per jaar een tentoonstelling georganiseerd. Deze tentoonstellingen zijn gerelateerd aan de BPD Kunstcollectie, de kunstopdrachten in de gebiedsontwikkeling, BPD Cultuurfonds of de bijzondere architectuur van het Burgerweeshuis.

Image
Het Burgerweeshuis tijdens renovatie. Foto: Walter Herfst
Image
Het Burgerweeshuis tijdens renovatie. Foto: Walter Herfst
Image
Peter Vink, Burgerweeshuis I, 2023. Foto: Adriaan van Dam
2020

2020-2026

BPD geeft structureel opdrachten voor kunsttoepassingen in de eigen gebiedsontwikkeling en deelt haar expertise met gemeenten en andere partijen om kunstopdrachten te initiëren en gezamenlijk te realiseren. Het doel is onveranderd, om de kwaliteit van de leefomgeving te vergroten, onderlinge ontmoetingen te stimuleren, de identiteit van een wijk te versterken en kunst dichtbij mensen te brengen.

 

2021

Om de kunstprojecten in de openbare ruimte te verankeren in het bedrijf krijgt jaarlijks een kunstenaar de opdracht om een werk te maken voor de BPD Kunstcollectie. Het 45-jarig bestaan van de collectie en het 75-jarig bestaan van BPD in 2021 zijn hiervoor het startpunt. Het gaat om een op zichzelf staand kunstwerk dat verband houdt met het werk in opdracht.

 

2026

BPD Kunstcollectie bestaat 50 jaar en BPD 80 jaar. Dit wordt gevierd met de tentoonstelling Samenspel in Het Noordbrabants Museum in Den Bosch. In nauwe samenwerking met het museum zijn er werken geselecteerd uit de BPD Kunstcollectie en die van Het Noordbrabants Museum. Daarnaast wordt er een selectie van kunstprojecten in de gebiedsontwikkeling getoond. Ook wordt er een opdracht verstrekt aan Susanna Inglada om een kunstwerk te maken voor de tentoonstelling Samenspel op het voorplein van Het Noordbrabants Museum.

Image
Marjet Wessels Boer, Neopter, 2023. foto Willem Sluyterman van Loo
Image
Susanna Inglada, 'La casa que abraza (The Hugging House)', 2026, voor de tentoonstelling 'Samenspel' in Het Noordbrabants Museum. Foto: Rob Lipsius